Prinsjesdag 2024: de impact op box 3-belasting voor 2025

Afgelopen jaren staat de belasting op sparen en beleggen, ook wel bekend als ‘box 3’, volop in de belangstelling. In 2021 stelde de Hoge Raad in het Kerstarrest dat de manier waarop de box 3-belasting werd berekend in strijd was met het recht op eigendom en daardoor oneerlijk was voor zowel spaarders als beleggers.

Ook dit jaar oordeelde de Hoge Raad in juni nog dat het huidige wettelijke systeem wederom in strijd is met Europees recht. Desondanks wordt het systeem vooralsnog niet (direct) veranderd, maar wat verandert er dan wel binnen box 3 naar aanleiding van Prinsjesdag 2024?

In dit artikel behandelen we deze vraag. We werpen een korte blik op hoe box 3 ook alweer werkt en bespreken de meest recente uitspraak van de Hoge Raad. Daarnaast behandelen we de nieuwe box 3-voorstellen vanuit Prinsjesdag en leggen we uit hoe het zit met de compensatie voor eerdere jaren.

De huidige staat van de box 3-belastingheffing

Het box 3-belastingstelsel belast het vermogen, zoals spaargeld, beleggingen en onroerend goed. De belastingheffing in box 3 is al jarenlang gebaseerd op een fictief rendement, waarbij de belasting niet over het werkelijke rendement gaat, maar over een verondersteld rendement op basis van de vermogensmix.

In 2024 zijn deze (voorlopige) fictieve rendementen 6,04% voor beleggingen en andere bezittingen, 1,03% voor banktegoeden en 2,47% voor schulden. Over deze fictieve rendementen betaalt u vervolgens een belastingspercentage van 36%. Het verwachte effectieve belastingspercentage over uw beleggingen voor 2024 is dus 2,17% (6,04% * 36%). Voor sparen geldt dat het verwachte effectieve belastingspercentage 0,37% is (1,03% * 36%).

Het huidige systeem roept al geruime tijd kritiek op, vooral omdat het als oneerlijk wordt gezien. Zo is het voorlopige fictieve rendement in 2024 voor beleggen dus 6,04%, maar het is uiteraard geen garantie dat u dit rendement ook altijd weet te behalen met uw beleggingen. Of u dit rendement nu daadwerkelijk behaalt of niet, de belasting over het fictieve rendement betaalt u wel.

Ook verschillende politieke partijen vinden dit systeem oneerlijk. Zij pleiten al langere tijd voor een belastingstelsel dat gebaseerd is op het werkelijke rendement, maar vanwege technische- en uitvoeringsproblemen kan deze hervorming op zijn vroegst in 2027 worden doorgevoerd. Ondertussen heeft de Hoge Raad meerdere keren geoordeeld dat het huidige box-3 systeem discriminerend is voor mensen die het fictieve rendement niet weten te behalen.

Uitspraak Hoge Raad

Op 6 juni van dit jaar bevestigde de Hoge Raad wederom, na het eerdere Kerstarrest in 2021, dat de belastingheffing in box 3 in strijd is met het Europese recht. Hierdoor moeten belastingplichtigen die minder rendement hebben behaald dan het voorgeschreven fictieve rendement de mogelijkheid krijgen om belasting te betalen op basis van hun werkelijke rendement.

De Hoge Raad heeft hierbij wel kaders gesteld: kosten zijn niet aftrekbaar, het volledige vermogen in box 3 moet worden meegenomen en ook niet-gerealiseerde waardestijgingen tellen mee als rendement.

Als reactie op de uitspraak heeft de regering aangekondigd een formulier in te voeren waarmee belastingplichtigen hun werkelijke rendement kunnen opgeven, zodat zij gecompenseerd kunnen worden voor de te veel betaalde belasting.

Tegelijkertijd blijft de regering werken aan een nieuw systeem voor box 3, waarbij de belasting op werkelijke rendementen wordt gebaseerd. Eerder dit jaar heeft het huidige kabinet een wetsvoorstel hierover ter advies naar de Raad van State gestuurd. Het huidige kabinet streeft ernaar dit nieuwe systeem uiterlijk in 2027 in te voeren.

Wat heeft het kabinet voorgesteld voor box 3 in het Belastingplan 2025?

Op Prinsjesdag zijn er in het Belastingplan 2025 weinig grote wijzigingen aangekondigd voor box 3. Het kabinet lijkt hiermee vooralsnog te kiezen voor rust in het complexe ‘box 3-dossier’ om te kunnen werken aan de implementatie van het systeem op basis van daadwerkelijk gerealiseerde rendementen.

Zo blijft het belastingtarief onveranderd op 36% en wordt het heffingsvrije vermogen licht geïndexeerd van € 57.000 naar € 57.684. Ondanks het feit dat de Hoge Raad het de box 3-belastingheffing als discriminerend bestempeld heeft, blijft het huidige systeem voorlopig dus van kracht.

Voor beleggingen en overige bezittingen wordt voor 2025 een fictief rendement van 5,88% verwacht, een kleine daling ten opzichte van 6,04% in 2024. De verwachte rendementen op spaargelden en schulden worden pas later bekend en zullen worden vastgesteld op basis van de gemiddelde spaarrentes en hypotheekrentes gedurende het jaar 2025.

Door het handhaven van het forfataire systeem behouden we voorlopig een zogenaamd ‘duaal stelsel.’ Dit houdt in dat de belasting in principe wordt berekend op basis van een fictief rendement, tenzij een lager werkelijk rendement is behaald. Belastingplichtigen die een hoger rendement behalen, zullen binnen het huidige systeem nooit meer belasting betalen dan wat op basis van de fictieve rendementen verschuldigd is.

Hoe zit het met de compensaties voor eerdere jaren?

Tijdens Prinsjesdag heeft het kabinet ook meer duidelijkheid gegeven over de compensatie voor eerdere jaren in verband met het box 3-arrest. Belastingplichtigen die ná het Kerstarrest van 24 december 2021 een aanslag inkomstenbelasting hebben ontvangen, kunnen hun werkelijke rendement opgeven via het formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’, dat nog gepubliceerd moet worden.

Daarnaast biedt het kabinet een gedeeltelijke compensatie voor belastingbetalers die geen bezwaar hebben gemaakt over eerdere jaren (pre-Kerstarrest), maar wel een definitieve aanslag hebben gekregen ná het Kerstarrest. Zij kunnen een verzoek tot ambsthalve vermindering indienen en daarmee ook gebruikmaken van het formulier om hun werkelijke rendement door te geven. Voor de belastingjaren 2017 en 2018 is de termijn van vijf jaar echter al verstreken, waardoor compensatie alleen mogelijk is als er eerder al een verzoek is ingediend.

Voor niet-bezwaarmakers met definitieve aanslagen over de jaren 2019 en 2020 is er wel nog een mogelijkheid om compensatie te verkrijgen, mits de aanslag is opgelegd na 24 december 2021. Wees er wel alert op dat voor het belastingjaar 2019 de aanvraagtermijn al op 31 december 2024 verloopt. Voor het jaar 2020 heeft u tot eind 2025 de tijd om een aanvraag in te dienen.

Denkt u dat u een lager werkelijk rendement hebt behaald in de afgelopen jaren dan waarvoor u belasting heeft betaald? Ga dan in overleg met uw fiscalist over het indienen van een verzoek tot ambsthalve vermindering.

Maak kennis met Ostrica’s unieke strategie

Beleggen gaat altijd gepaard met risico’s, maar dat betekent niet dat u té voorzichtig moet worden. Met de juiste strategie is het mogelijk om de verhouding tussen risico en rendement aanzienlijk te verbeteren. Spreiding in uw portefeuille verkleint risico’s, maar biedt geen volledige bescherming bij een algemene neergang op de beurs. Op deze momenten maakt Ostrica voor u het verschil, omdat onze beschermingsstrategie vermogens beter beschermt tegen onrust op de financiële markten.

Onze unieke beschermingsstrategie heeft als doel om bij grote dalingen slechts de helft van het verlies te realiseren van de brede markt, maar toch 85% van stijgingen te profiteren. Onze kwantitatieve modellen verhogen de bescherming bij onrustige periodes en bouwen deze weer af zodra de rust terugkeert. Op lange termijn resulteert dit in bovengemiddeld rendement met minder risico.

Dankzij onze constante marktanalyse en toepassing van de beschermingsstrategie, hebben we in 2023 en 2024 dusver op alle ontwikkelingen kunnen anticiperen. Hierdoor presteren we gemiddeld boven onze absolute rendementsdoelstellingen van marktrente plus 3% – 7%. Wilt u meer weten over onze unieke strategie en samen met ons het verschil maken voor uw vermogen? Plan dan een afspraak in met een van onze relatiebeheerders.